"అవగాహనకు మించిన అపోహలే ఎక్కువ"

"అర్థం చేసుకుంటే అధిగమించవచ్చు"

వ్యాస కర్త: ప్రముఖ సైకాలజిస్టు కె. పున్నంచందర్, సిరిసిల్ల, TPA రాష్ట్ర ఉపాధ్యక్షుడు 

MSc Psychology, MSW (Medical & Psychiatry), LLB

 (తెలంగాణ సైకాలజిస్ట్స్ అసోసియేషన్ దశాబ్ది ఉత్సవాల సందర్భంగా ప్రత్యేక (15) వ్యాసం)

"అవగాహనకు మించిన అపోహలే ఎక్కువ"

డైలీ భారత్ స్పెషల్: ఆరోగ్యం అంటే కేవలం శారీరక ఆరోగ్యం మాత్రమే కాదు, మానసిక మరియు సామాజిక ఆరోగ్యం కూడా. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. అయినప్పటికీ నేటికీ మానసిక వ్యాధుల విషయంలో సమాజంలో సరైన అవగాహన కంటే అపోహలే ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి. ఫలితంగా ఎంతో మంది బాధితులు చికిత్స పొందకుండా మౌనంగా బాధపడుతున్నారు. అయితే మానసిక వ్యాధులు కూడా ఇతర శారీరక వ్యాధుల మాదిరిగానే చికిత్స ద్వారా నియంత్రించగలిగే ఆరోగ్య సమస్యలే.

"మానసిక వ్యాధులు చాలా రకాలుగా ఉంటాయి"

మానసిక వ్యాధులు అనేక రకాలుగా ఉంటాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి డిప్రెషన్, ఆందోళన రుగ్మతలు (Anxiety Disorders), బైపోలార్ డిజార్డర్, స్కిజోఫ్రేనియా, మ్యానియా, సైకోసిస్, అబ్సెసివ్ కంపల్సివ్ డిజార్డర్ (OCD), ఫోబియాలు, పోస్ట్ ట్రామాటిక్ స్ట్రెస్ డిజార్డర్ (PTSD), వ్యసన సంబంధిత సమస్యలు, మూడ్ డిసార్డర్స్ మరియు వ్యక్తిత్వ రుగ్మతలు (Personality Disorders).

"మానసిక వ్యాధుల్లో కనిపించే సాధారణ లక్షణాలు"

డిప్రెషన్‌లో తీవ్రమైన నిరాశ, ఆసక్తి కోల్పోవడం, అలసట, ఆత్మహత్య ఆలోచనలు కనిపించవచ్చు. ఆందోళన రుగ్మతలలో అధిక భయం, చింత, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి. బైపోలార్ డిజార్డర్‌లో ఒక దశలో అధిక ఉత్సాహం, మరో దశలో తీవ్ర నిరాశ కనిపిస్తుంది. స్కిజోఫ్రేనియాలో లేనివి వినిపించడం, కనిపించడం, అనుమానాలు పెరగడం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి.

వ్యాధిని బట్టి లక్షణాలు మారుతూ ఉంటాయి. అయితే సాధారణంగా కనిపించే లక్షణాలలో నిరంతర విచారం, ఆందోళన, నిద్ర సమస్యలు, ఆకలి మార్పులు, చిరాకు, కోపం పెరగడం, ఏకాగ్రత తగ్గడం, సామాజిక సంబంధాలకు దూరంగా ఉండడం, అధిక భయాలు, అనుమానాలు, వాస్తవం కాని విషయాలు వినిపించడం లేదా కనిపించడం, ఆత్మహత్య ఆలోచనలు ముఖ్యమైనవి.

ఈ లక్షణాలు కొన్ని రోజులపాటు కాకుండా వారాల తరబడి లేదా నెలల తరబడి కొనసాగితే వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా నిపుణులను సంప్రదించడం అవసరం.

మానసిక వ్యాధులను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి?

మానసిక వ్యాధి అనేది వ్యక్తి బలహీనత కాదు. అది సంకల్పశక్తి లేకపోవడం వల్ల కూడా రాదు. మెదడులోని రసాయన మార్పులు, జన్యుపరమైన అంశాలు, జీవితంలో ఎదురయ్యే ఒత్తిడులు, కుటుంబ సమస్యలు, సామాజిక పరిస్థితులు మరియు మానసిక దెబ్బలు వంటి అనేక కారణాల ప్రభావంతో మానసిక వ్యాధులు ఏర్పడవచ్చు.

మధుమేహం లేదా రక్తపోటు వచ్చిన వ్యక్తిని ఎలా అర్థం చేసుకుంటామో, మానసిక వ్యాధితో బాధపడుతున్న వ్యక్తిని కూడా అదే విధంగా అర్థం చేసుకోవాలి. వారికి విమర్శలు కాదు, సహానుభూతి మరియు మద్దతు అవసరం.

"మానసిక వ్యాధుల పట్ల ఉన్న అపోహలు తొలగాలి"

మన సమాజంలో మానసిక వ్యాధుల గురించి ఇప్పటికీ అనేక అపోహలు ఉన్నాయి. “మానసిక వ్యాధి అంటే పిచ్చి”, “ఇది బలహీన మనస్తత్వానికి సంకేతం”, “మందులు వాడితే జీవితాంతం వాడాల్సిందే”, “ఇలాంటి విషయాలు బయటకు చెప్పకూడదు”, “దెయ్యాలు లేదా చేతబడి వల్ల వస్తాయి” వంటి అపోహలు ప్రజల్లో ఉన్నాయి.

ఇలాంటి అపోహలు బాధితులను చికిత్సకు దూరం చేస్తాయి. ఫలితంగా సమస్య మరింత తీవ్రమవుతుంది. అందువల్ల ముందుగా సమాజంలో అవగాహన పెరగడం అత్యంత అవసరం.

"స్టిగ్మాను వీడి చికిత్స కోసం ముందుకు రావాలి"

మానసిక వ్యాధుల కంటే వాటి పట్ల సమాజంలో ఉన్న స్టిగ్మా మరింత ప్రమాదకరం. చాలామంది “ఇతరులు ఏమనుకుంటారు?” అనే భయంతో తమ సమస్యను దాచిపెడతారు. దీంతో చికిత్స ఆలస్యం అవుతుంది.

మనం జ్వరమొచ్చినా, రక్తపోటు వచ్చినా వైద్యుడిని సంప్రదిస్తాం. అదే విధంగా మానసిక సమస్యలు వచ్చినప్పుడు కూడా నిపుణులను సంప్రదించడం సహజమైన విషయంగా భావించాలి. సహాయం కోరడం బలహీనత కాదు; అది సమస్యను ఎదుర్కొనే ధైర్యానికి నిదర్శనం.

"సైకియాట్రిస్ట్ చికిత్స ఎలా పనిచేస్తుంది"?

సైకియాట్రిస్ట్ ఒక వైద్య నిపుణుడు. ఆయన మానసిక వ్యాధులను గుర్తించి అవసరమైతే మందులను సూచిస్తారు. ఈ మందులు మెదడులోని రసాయన అసమతుల్యతను సరిచేసి లక్షణాలను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. అవసరమైతే ECT ( Electro Convulsion Theraphy) EEG (Electro Encephalogram) ల ద్వారా వ్యాధి నుండి దూరం చేస్తారు.

వివిధ రకాల పరీక్షలు నిర్వహించి మందులు ఇస్తారు.

డిప్రెషన్, ఆందోళన రుగ్మతలు, బైపోలార్ డిజార్డర్, స్కిజోఫ్రేనియా వంటి అనేక మానసిక వ్యాధుల చికిత్సలో మందులు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. అయితే వైద్యుని సూచన మేరకు క్రమం తప్పకుండా మందులు వాడటం చాలా ముఖ్యం.

"ప్రతి మానసిక వ్యాధికి కౌన్సెలింగ్ అవసరమేనా"?

మానసిక వ్యాధుల చికిత్సలో మందులతో పాటు కౌన్సెలింగ్ కూడా అత్యంత కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. చాలా మంది కేవలం మందులు వాడితే సరిపోతుందని భావిస్తారు. కానీ వ్యాధి వల్ల వ్యక్తిలో ఏర్పడిన ప్రతికూల ఆలోచనలు, భయాలు, భావోద్వేగ సమస్యలు, ప్రవర్తనా మార్పులను అర్థం చేసుకుని సరిదిద్దడంలో కౌన్సెలింగ్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.

డిప్రెషన్, ఆందోళన రుగ్మతలు, OCD, ఫోబియాలు, వ్యసన సమస్యలు, బైపోలార్ డిజార్డర్ వంటి పరిస్థితుల్లో కౌన్సెలింగ్ చికిత్సలో ప్రధాన భాగంగా ఉంటుంది. స్కిజోఫ్రేనియా వంటి తీవ్రమైన మానసిక వ్యాధుల్లో కూడా ఫ్యామిలీ కౌన్సెలింగ్, సైకోఎడ్యుకేషన్ మరియు పునరావాస కార్యక్రమాలు కోలుకునే ప్రక్రియను వేగవంతం చేస్తాయి.

మందులు మరియు కౌన్సెలింగ్ రెండూ కలిసి పనిచేసినప్పుడే చికిత్స మరింత ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. సరైన సమయంలో కౌన్సెలింగ్ పొందిన వ్యక్తులు సాధారణ జీవితంలోకి త్వరగా తిరిగి రావడానికి ఎక్కువ అవకాశాలు ఉంటాయి.

"సైకాలజిస్టు కౌన్సెలింగ్ ఎలా సహాయపడుతుంది"?

సైకాలజిస్టు వ్యక్తి ఆలోచనలు, భావోద్వేగాలు మరియు ప్రవర్తనను అర్థం చేసుకుని వాటిలో సానుకూల మార్పులు తీసుకురావడానికి సహాయపడతారు. కౌన్సెలింగ్ ద్వారా వ్యక్తి తన సమస్యలను అర్థం చేసుకోవడం, భావోద్వేగాలను నియంత్రించడం, ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించుకోవడం నేర్చుకుంటాడు.

కుటుంబ సమస్యలు, దాంపత్య సమస్యలు, విద్యార్థుల ఒత్తిడి, వ్యసనాలు, డిప్రెషన్, ఆందోళన వంటి అనేక పరిస్థితుల్లో కౌన్సెలింగ్ ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. అవసరాన్ని బట్టి Cognitive Behaviour Therapy (CBT), Behaviour Therapy, Family Therapy, Group Therapy వంటి పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు.

"మానసిక వ్యాధులను జయించవచ్చు"

మానసిక వ్యాధి జీవితాంతం శాపం కాదు. చాలా మందిలో అనేక అపోహలు ఉన్నాయి. సరైన సమయంలో చికిత్స తీసుకుంటే జబ్బు నుండి పూర్తిగా కోలుకొని సాధారణ జీవితం గడపవచ్చు. నేటి వైద్య విజ్ఞానం, మందులు, కౌన్సెలింగ్ పద్ధతులు ఎంతో అభివృద్ధి చెందాయి.

అనేక మంది విద్య, ఉద్యోగం, కుటుంబ జీవితం, సామాజిక జీవితం వంటి అన్ని రంగాలలో విజయవంతంగా ముందుకు సాగుతున్నారు. సమస్యను అంగీకరించడం, నిపుణుల సహాయం పొందడం, చికిత్సను క్రమం తప్పకుండా కొనసాగించడం విజయానికి కీలకం.

మానసిక వ్యాధులు సిగ్గుపడాల్సిన విషయం కాదు. అవి కూడా ఇతర వ్యాధుల మాదిరిగానే చికిత్స పొందాల్సిన ఆరోగ్య సమస్యలు. సమాజంలో ఉన్న అపోహలు, స్టిగ్మాను వీడి అవసరమైనప్పుడు సైకియాట్రిస్ట్ మరియు సైకాలజిస్టుల సహాయం తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా ప్రతి మానసిక వ్యాధి చికిత్సలో కౌన్సెలింగ్‌కు ఉన్న ప్రాధాన్యతను గుర్తించాలి.

సరైన చికిత్స, కౌన్సెలింగ్, కుటుంబ మద్దతు మరియు సామాజిక అండతో మానసిక వ్యాధులను జయించి సంపూర్ణమైన, సంతోషకరమైన జీవితాన్ని గడపడం పూర్తిగా సాధ్యమే.

"మానసిక వ్యాధి అంతం కాదు... చికిత్సతో కొత్త జీవితానికి ఆరంభం."

"స్టిగ్మాను వీడండి... సహాయం పొందండి... ఆశను వదలకండి... కోలుకోవడం సాధ్యమే."

Visit Us:

Sanjana Clinic 

(Neuro Psychiatric & Counseling Center)

Shiva nager khaman, Main Road, Sircilla